Trzeba budować kompromis między infrastrukturą drogową a naturą

włącz . Opublikowano w Zarządzanie drogami

Szczyglewski Tomasz

Czas wakacji niezmiennie należy do … Warmii i Mazur. Region ten – w skali kraju – wyróżnia się bogactwem obszarów chronionej przyrody oraz urozmaiconym krajobrazem. Turystów przyciągają niezliczone jeziora i malownicze szlaki wodne. Odkrywanie uroków Warmii i Mazur nie byłoby możliwe bez dróg o odpowiednim standardzie. Specyfika regionu ma wpływ na sposób oraz procedury budowy i modernizowania sieci drogowej.   

O inwestycjach drogowych realizowanych w województwie warmińsko-mazurskim rozmawiamy z Tomaszem Szczyglewskim, dyrektorem Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie.

Panie Dyrektorze, ZDW w Olsztynie administruje siecią dróg wojewódzkich obszaru warmińsko - mazurskiego z wyjątkiem miast na prawach powiatu: Olsztyna i Elbląga. W gestii ZDW jest także 438 km dróg powiatowych. Czy zarządzanie drogami przyporządkowanymi różnym szczeblom samorządowym ułatwia czy utrudnia wykonywanie zadań?

ZDW w Olsztynie zarządza siecią blisko 1 900 km dróg wojewódzkich oraz, jak Pani wspomniała, 438 km dróg powiatu Kętrzyńskiego. Zarządzanie drogami powiatowymi wpływa na pracę jednego z czterech Rejonów ZDW, zlokalizowanego w Kętrzynie. Połączenie zarządzania drogami wojewódzkimi i powiatowymi oceniam pozytywnie. W mojej opinii pozwala to lepiej koordynować działania, choćby takie jak zimowe utrzymanie dróg.

Wsparciem dla inwestycji realizowanych przez zarządy dróg wojewódzkich są środki unijne. Z jakich programów pochodzą fundusze na drogi w woj. warmińsko - mazurskim i jak wygląda ich wykorzystanie?

Drogi województwa warmińsko – mazurskiego modernizowane są głównie (poza środkami własnymi województwa) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury 2007 - 2013. Do rozbudowy zaplanowano 350 km dróg wojewódzkich, co stanowi 19,8% długości sieci dróg wojewódzkich i około 2% sieci wszystkich dróg publicznych regionu warmińsko-mazurskiego. Realizacja RPO jest zróżnicowana, a główny wysiłek skupiony jest aktualnie na finalizowaniu dokumentacji technicznych rozbudowy dróg, uzyskiwaniu koniecznych decyzji i pozwoleń oraz przygotowaniu i realizacji przetargów w celu wyłonienia wykonawców robót. Obecnie roboty budowlane realizowane są na czterech  projektach, z których jeden zakończy się w najbliższym miesiącu.  Jeden projekt został już zakończony, zaś dla 3 trwają postępowania przetargowe celem wyłonienia wykonawców robót budowlanych. Dla kolejnych 10 projektów, w bliskim czasie, rozpoczną się postępowania przetargowe. Uzyskaliśmy dofinansowanie w wysokości blisko 300 mln zł, z kwoty blisko 700 mln zł zaplanowanych na dofinansowanie naszych inwestycji.

Czy na to, że inwestycje realizowane są w końcowym okresie wydatkowania obecnej perspektywy finansowej wpłynął fakt, że 39 proc. powierzchni województwa warmińsko - mazurskiego to obszary przyrody chronionej? W jak sposób wpływa to na pracę administratorów sieci drogowej? Jakie rodzi zadania i … problemy?

39% powierzchni województwa to obszary chronione, drugie tyle to obszary cenne przyrodniczo. Do tego dochodzą aleje, będące siedliskami gatunków chronionych, takich, jak np. pachnica dębowa czy unikalne gatunki porostów. Zarząd Dróg Wojewódzkich, wspólnie z RDOŚ Olsztyn skupił się na wypracowaniu kompromisu pomiędzy naturą a infrastrukturą drogową. Kompromisu, umożliwiającego w konsekwencji zrównoważony rozwój  gospodarczy i społeczny regionu. Dla każdego projektu rozbudowy dróg - ze względu na  gatunki chronionej flory i fauny, których siedliskiem są drzewa przydrożne - występujemy o odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, by maksymalnie ograniczyć kolizję robót drogowych z zinwentaryzowanymi siedliskami chronionej flory i fauny. Jednak nie wszędzie jest to możliwe i dlatego występujemy do stosownych organów o pozwolenie na dokonanie czynności zabronionych  w stosunku do gatunków chronionych a związanych z wycinką drzew przydrożnych. Uzyskujemy stosowne pozwolenia, bo na tym polega kompromis zmierzający, do tego, aby rozbudować  drogę w zakresie możliwym i dopuszczalnym technicznie oraz technologicznie, minimalizując przy tym konieczność ingerencji w środowisko. Ideę kompromisu zrozumieć muszą wszyscy uczestnicy tego procesu. Musimy pamiętać, że są to nasze wspólne drogi i wspólne środowisko.  Prawdą jest też fakt, że były i są protesty oraz  odwołania organizacji pozarządowych. Nasze działania prowadzone są ze szczególną starannością, poszanowaniem prawa i środowiska. O tym, jak wnikliwie i z jakim poczuciem odpowiedzialności dokonywana jest ocena środowiskowa niech świadczy fakt, że proces ten trwa od III kw. 2009 r. a na każdym etapie ocena  jest coraz bardziej uszczegółowiona. W związku z tym występują dość znaczne opóźnienia w dokumentacjach technicznych. 

Organizacje i osoby zgłaszają  zastrzeżenia  do projektów  lub odwołują się od decyzji i pozwoleń na każdym etapie uzyskiwania decyzji i pozwoleń administracyjnych, w tym decyzji środowiskowych lub też pozwalających na wykonanie czynności zabronionych w stosunku do gatunków objętych ochroną. Wydawane po wnikliwej ocenie formalnej i prawnej  decyzje i pozwolenia  spełniają wymogi prawa krajowego - m.in. ustawy o ochronie przyrody, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (…), rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, prawa budowlanego jak i dyrektyw unijnych. Zaowocowało to korzystnymi dla nas orzeczeniami SKO i GDOŚ oraz Ministerstwa, odnoszącymi się do tych odwołań.

Walory przyrodnicze województwa wymagają z pewnością specjalnych technologii stosowanych przy realizacji inwestycji drogowych. Warunkuje je np. potrzeba redukcji hałasu. Czy i jakie technologie proekologiczne wykorzystywane są na drogach woj. warmińsko -  mazurskiego?

Na odcinkach, gdzie będzie to konieczne, ze względu na hałas, będą stosowane rozwiązania minimalizujące - np. tzw. „ciche nawierzchnie”. W miejscach odprowadzania z dróg wód opadowych będą budowane osadniki wraz z urządzeniami podczyszczania wód odprowadzanych do rowów otwartych. Wycinka drzew - z uwagi na bezpieczeństwo ruchu drogowego - prowadzona będzie tylko tam, gdzie będzie to konieczne i tylko tam, gdzie wyrazi zgodę RDOŚ i konserwator zabytków. Zakres wycinki drzew w każdym projekcie jest szczegółowo analizowany i uzgadniany z RDOŚ i Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Straty w zadrzewieniu przydrożnym będą kompensowane poprzez nowe nasadzenia w zgodnej z przepisami odległości od jezdni. W przypadku koniecznej ingerencji w siedliska ochrona gatunków chronionych polegać będzie na przenoszeniu osobników do nowych siedlisk. Na uwagę zasługuje fakt, że tylko w Programach Północnym i Południowo -Zachodnim, których łączny zakres obejmuje rozbudowę 268 km dróg, zachowanych zostanie ponad 95 km alei przydrożnych.

Jakie są najważniej inwestycje drogowe już zrealizowane a jakie – równie istotne - są w planach ZDW w Olsztynie?   

Najważniejsze są inwestycje realizowane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury, o których już dużo mówiłem. Obecnie przygotowujemy się do kolejnej perspektywy finansowej. Zarząd Województwa zaakceptował plan rozwoju sieci dróg wojewódzkich na lata 2014 – 2020 z perspektywą do 2030 roku. Jego celem jest poprawa zewnętrznej dostępności i wewnętrznej spójności transportowej regionu Warmii i Mazur. Cel ten osiągany będzie poprzez spójną i konsekwentną realizację następujących celów szczegółowych:

  1. Zintegrowanie systemów transportowych w województwie w tym połączeń drogowych z połączeniami kolejowymi oraz połączeń drogowych z portami morskimi i lotniczymi w województwie.

  2. Poprawę skomunikowania ośrodków o najniższej dostępności komunikacyjnej z pozostałą siecią dróg i z centrum województwa warmińsko-mazurskiego.

  3. Rozbudowanie dróg wojewódzkich będące uzupełnieniem dla sieci połączeń międzyregionalnych, łączących województwo warmińsko-mazurskie z siecią TENT, w tym z autostradą A1 i Via Baltica.

  4. Usprawnienie i uzupełnienie skomunikowania sieciowego z przejściami granicznymi, funkcjonującymi na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.

  5. Poprawę skomunikowania większych miast regionu pomiędzy sobą oraz z centrum regionu.

Realizacja programu rozwoju sieci drogowej pozwoli na osiągnięcie celu infrastrukturalnego - stworzenie nowoczesnej i wydajnej infrastruktury transportowej w województwie warmińsko - mazurskim oraz celu systemowego -  stworzenie efektywnych systemów przewozowych i sprawnych rynków transportowych w województwie.

Dziękuję bardzo za rozmowę.

Rozmawiała: Anna Rogalińska

Źródło zdjęcia: ZDW w Olsztynie