Mieszanka na ... Złoty Medal

włącz . Opublikowano w Co nowego w drogownictwie

IBDIMGazelaBiznesu2011

Instytut Nawozów Sztucznych, Oddział Chemii Nieorganicznej „ ICHN ”w Gliwicach oraz Instytut Badawczy Dróg i Mostów opracowały wspólnie projekt pt. „Mieszanki do budowy dolnych i górnych warstw nasypów drogowych”. W ramach projektu opracowano skład mieszanki złożonej z materiałów odpadowych: fosfogipsów oraz popiołów, ulepszonej spoiwem do zastosowania w warstwach ulepszonego podłoża drogowego.

Zespół naukowców otrzymał za tę pracę Złoty Medal podczas Targów Wynalazczości, Badań Naukowych i Nowych Technik  „BRUSSELS INNOVA 2011”.  Projekt wyróżniono także w Rosji Nagrodą Specjalną Technopol Moscow.

Jakie znaczenie dla drogownictwa ma nagrodzony w Brukseli i Moskwie projekt polskich naukowców?

Czy współpraca specjalistów z różnych placówek naukowych to dobry sposób na promocję polskiej nauki w świecie?


Zapraszamy na rozmowę z Prof. dr hab. inż. Leszkiem Rafalskim, dyrektorem Instytutu Badawczego Dróg i Mostów.

 Panie Profesorze, na czym polega istotna projektu opracowanego przez naukowców z IBDiM oraz Instytutu Nawozów Sztucznych?

Fosfogipsy mają bardzo silną kwasowość. Czasami ich odczyn pH wynosi 3, co jest  oczywiście wynikiem technologii produkcji. Jako substancje kwaśne fosfogipsy o tak niskim pH są bardzo agresywne i toksyczne. Dotychczas były ogromne kłopoty z ich zastosowaniem. Dzięki projektowi możliwe jest przetwarzanie szkodliwych fosfogipsów w taki sposób, że ich pH staje się obojętne. Pozwala to stosować je w mieszankach wraz z innymi materiałami. Taki efekt przetworzenia ma dla nas duże znaczenie. Fosfogipsy mają bardzo drobne uziarnienie i same nie mogą być stosowane jako kruszywo. Teraz będzie podstawa, by rozważać, czy z przetworzonych fosfogipsów, w przyszłości, nie robić kruszyw. Dziś nadają się na mieszanki do nasypów. My myślimy, jak zrobić ten kolejny krok czyli - gdzie jeszcze można będzie je stosować.

W jaki sposób zastosowanie tej mieszanki wpłynie na jakość dróg ?

Realizacja projektu będzie mieć znaczenie nie tyle dla jakości dróg, ile dla ekologii, gdyż przetwarzane fosfogipsy zastąpią naturalne materiały. Nie będzie więc potrzeby pobierania np. piasku czy innych gruntów, gdyż będziemy wykorzystywali mieszanki innego rodzaju. Być może część tych mieszanek będzie składała się z gruntów, część z fosfogipsów lub ewentualnie z popiołów.

IBDiM od wielu lat prowadzi badania nad wykorzystaniem odpadów z recyklingu. Jakie znaczenie mają tego typu prace dla rozwoju drogownictwa i co uważa Pan za największy sukces Instytutu w tej dziedzinie?

Prace badawcze prowadzone są od lat 60-tych. Teraz łatwiej jest nam robić podobne aplikacje, gdyż większy jest nacisk na zagadnienia związane z wykorzystaniem odpadów, z ochroną środowiska. Uważam, że naszym największym sukcesem w tej dziedzinie jest stosowanie popiołów lotnych do budowy dróg - zarówno do nasypów, jak i podbudów drogowych. To osiągnięcie zawdzięczamy zmarłemu niedawno profesorowi Janowi Pachowskiemu oraz jego współpracownikom z naszego Instytutu. Popioły dzięki pracom Pana Profesora są  do dziś stosowane w drogownictwie.

Jakie korzyści daje wspólne realizowanie projektów przez specjalistów z różnych placówek naukowych?

Istotą takiej współpracy jest właśnie to, by były to placówki, działające w różnych dziedzinach, gdzie pracują naukowcy o różnych specjalnościach. Instytut Nawozów Sztucznych - Oddział Chemii Nieorganicznej w Gliwicach, z którym prowadziliśmy badania w ramach tego projektu zatrudnia wielu chemików. W naszym instytucie osób zajmujących się chemią, pewnymi właściwościami odpadów przetworzonych jest niewiele. Korzyści wynikające z takiej współpracy polegają na możliwości wymieniania się działaniami, których nie może zrealizować jedna placówka naukowa. Instytut Nawozów Sztucznych wykonał zadania, które zaowocowały pomysłem, jak można przetworzyć materiał. My badamy, jak można go bezpiecznie zastosować. Taka wymiana poglądów, wzajemne uzupełnianie się, tworzenie zespołów specjalistów z różnych dziedzin nauki to właśnie największa korzyść wspólnych inicjatyw badawczych. 

Czy Instytut Badawczy Dróg i Mostów prowadzi wspólne projekty badawcze także z placówkami naukowymi z innych krajów?

Współpracujemy naukowo przede wszystkim z instytutami badawczymi z krajów Unii Europejskiej. Jesteśmy członkiem Forum Europejskich Drogowych Instytutów Badawczych FEHRL - organizacji, która łączy takie instytuty, jak nasz. Przedstawiciel IBDiM pracuje w biurze tej organizacji w Brukseli i pomaga w kreowaniu nowych projektów. Jednym z najważniejszych wspólnych międzynarodowych przedsięwzięć naukowych był projekt ARCHES, poświęcony zagadnieniom konstrukcji mostowych. Instytut Badawczy Dróg i Mostów był koordynatorem tego projektu. Uczestniczyło w nim 12 placówek z krajów europejskich. Obecnie bierzemy udział w 13 międzynarodowych projektach badawczych.

Czy Pana zdaniem współpraca specjalistów z różnych placówek to dobry sposób na promowanie w świecie osiągnięć polskiej nauki?

Wspólnie placówkom badawczym łatwiej jest promować polską naukę. Ale samo uczestniczenie w projektach nie wystarcza. Postanowiłem, by wydawany przez IBDiM kwartalnik „Drogi i Mosty” ukazywał się od lipca tego roku i po polsku i po angielsku.  W dwóch językach prezentowane będą wyniki badań naszego Instytutu oraz placówek naukowych z kraju i zagranicy. Jest wiele możliwości do promowania osiągnięć naukowych. Służą temu celowi targi, konferencje lub seminaria ale odpowiednim forum do wymiany doświadczeń jest publikowanie badań. Gdy są prezentowane w języku angielskim - możliwości promocji w świecie zwiększają się. Stąd moja decyzja o angielskiej wersji kwartalnika „Mosty i Drogi”. Jesteśmy w tej chwili na etapie opracowania szaty graficznej, tworzymy nową radę czasopisma. Od lipca br. polskie wyniki badań w zakresie dróg i mostów oraz innych obszarów nauki będzie więc można przeczytać także w języku angielskim.

Dziękuję bardzo za rozmowę.                                

Rozmawiała: Anna Rogalińska